5.4. Notacja Denavita-Hartenberga
Biorąc pod uwagę, iż każdy przegub
ma jeden stopień swobody, działanie każdego przegubu można opisać jedną liczbą
rzeczywistą: kątem obrotu w przypadku członu obrotowego lub przemieszczeniem w
przypadku członu pryzmatycznego. Do opisu kinematyki robotów można
wykorzystywać podejście oparte na równaniach mechaniki klasycznej, lub
zastosować odpowiednią konwencję obliczeń. W robotyce bardzo często
wykorzystuje się notację Denavita-Hartenberga. Podporządkowanie się tej
konwencji umożliwia wyznaczenie równań kinematyki. Możliwe jest dokonanie obliczeń
nie przestrzegając tej konwencji, jednak w celu uproszczenia równań oraz w celu
kreowania uniwersalnego języka często do opisu kinematyki wykorzystuje się tę
notację. Podstawowe założenia to: robot posiada n członów ponumerowanych od 0
do n, zaczynając od podstawy robota, którą oznaczono jako człon 0.
Przeguby są ponumerowane od 1..n, przy czym przegub i łączy człon
i-1 z członem i. Zmienna przegubowa dla przegubu 1 jest
oznaczona przez qi. W przypadku przegubu obrotowego qi
reprezentuje kąt, natomiast w przypadku przegubu pryzmatycznego jest to
przemieszczenie. Z każdym członem w sposób sztywny doczepia się układ
współrzędnych. W podstawie dołącza się układ bazowy oznaczony numerem 0.
Następnie są wybierane układy od 1..n w sposób taki iż układ i jest
na sztywno związany z członem i. Oznacza to, iż przy ruchu robota
współrzędne każdego punktu członu i pozostają niezmienne. Dokonano
założenia, że Ai jest macierzą przekształcenia jednorodnego,
które transformuje współrzędne punktu z układu i do układu i-1. Macierz
Ai nie posiada stałych wartości, lecz zmienia się wraz ze
zmianą konfiguracji robota w przestrzeni. Dokonując założenia, że wszystkie
przeguby są obrotowe lub pryzmatyczne oznacza to, iż Ai jest
funkcją tylko jednej zmiennej qi.
Taka
konwencja powoduje, iż każde jednorodne przekształcenie Ai
jest reprezentowane przez cztery przekształcenia podstawowe:
(5.33)
Podstawowe
cztery wielkości qi, ai, di, ai są parametrami członu i
oraz przegubu i. Podstawowe parametry w równaniu (5.33) nazwano
odpowiednio:
|
ai
|
-
|
długość
członu
|
|
ai
|
-
|
skręcenie
członu
|
|
di
|
-
|
odsunięcie
przegubu
|
|
qi
|
-
|
kąt
przegubu
|
Ponieważ
macierz Ai jest funkcją jednej zmiennej, wynika z tego, iż
trzy z powyższych czterech wielkości są dla danego członu stałe, a czwarty
parametr qi dla przegubu obrotowego i di
dla przegubu pryzmatycznego jest wielkością zmienną. W notacji
Denavita-Hartenberga są cztery parametry, ilość parametrów wynika z dobrania
położenia początku układu oraz jego osi i tak, oś z jest uprzywilejowana
i opisuje ruch przegubu natomiast oś x umożliwia odpowiednie ustawienie
układów współrzędnych związanych z poszczególnymi członami. Oś y nie
jest wykorzystywana w opisanej notacji, a jej ustawienie jest wypadkową ustawienia
osi z i x. Jedyne założenie związane z układem współrzędnych to
przyjmowanie zawsze prawoskrętnego układu współrzędnych.
|