PATRONI ROBOTYKI:
 

NOWINKI TECHNICZNE

2020-05-15 14:18

Polski sektor kosmiczny aktywny w walce z koronawirusem

Polskie firmy, naukowcy i zespoły inżynierów stają do działania na różnych frontach zwalczania pandemii koronawirusa SARS-CoV-2. Wykorzystują na tym polu nie tylko swoje kierunkowe przygotowanie i zaplecze techniczne, ale również zmysł badawczy oraz pomysłowość - poparte zróżnicowaną wiedzą ogólną i specjalistyczną.

Fizycy łączą siły w projekcie budowy sprzętu medycznego


Innowacje naukowe z Polski zaznaczają swoją obecność w międzynarodowym projekcie budowy nowego respiratora mechanicznego Milano (Mechanical Ventilator MILANO, MVM). Urządzenie, w którego opracowanie zaangażowali się aktywnie rodzimi naukowcy, weszło już w fazę produkcji - jego celem jest oczywiście pomoc pacjentom ciężko dotkniętym przez COVID-19. Respirator zaprojektowali i opracowali fizycy rozlokowani w ośrodkach badawczych na całym świecie - głównie z Włoch, Kanady i USA.


Na początku maja 2020 roku, zaledwie sześć tygodni od rozpoczęcia prac nad pomysłem MVM, amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (US FDA) ogłosiła, że respirator uzyskał atest pozwalający na jego stosowanie do ratowania życia chorych. Osiągnięcie tego rezultatu w tak krótkim czasie było możliwe dzięki szerokiej współpracy laboratoriów akademickich, instytutów badawczych i firm, a także dzięki otwartemu dzieleniu się umiejętnościami i zasobami naukowo-technicznymi.


Złożone systemy sterowania przepływem gazów są "chlebem powszednim" specjalistów zajmujących się fizyką cząstek. Korzystają niejednokrotnie z tej samej technologii jak ta, wymagana do budowy respiratorów.


Zgodnie z opisem projektu, MVM jest konstrukcyjnie prosty i składa się z niewielkiej liczby elementów, a modularna konstrukcja pozwala na prostą wymianę części - także na uniwersalne odpowiedniki, w zależności od ich dostępności w różnych regionach świata. To umożliwia szybką, zestandaryzowaną produkcję respiratora. Można go wytwarzać bez licencji.


Ze strony polskiej w realizację projektu włączyli się dr Masayuki Wada i dr Mariusz Suchenek ze znajdującego się w Warszawie centrum doskonałości MAB AstroCeNT, specjalizującego się w zagadnieniach z obszaru astrofizyki, fizyki komputerowej, a także fizyki cząsteczkowej. Centrum doskonałości MAB "AstroCeNT: Centrum Naukowo-Technologiczne Astrofizyki Cząstek" działa od lipca 2018 roku dzięki grantowi badawczemu o wartości 38 mln PLN uzyskanemu z programu Międzynarodowe Agendy Badawcze realizowanego przez Fundację na rzecz Nauki Polskiej i współfinansowanego przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (ze środków pochodzących z Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój).


Dr Masayuki Wada koordynuje pracami grupy odpowiedzialnej za kontrolę jakości oprogramowania respiratora, w tym proces rozwijania i testowania kodu, który musi spełniać normę ISO wymaganą do certyfikacji przez amerykańską Agencję ds. Żywności i Leków (FDA). Oprócz szczegółowych testów oprogramowania, kolejnym rodzimym wkładem do projektu jest analiza danych z modułów testowych MVM, weryfikująca ich funkcjonalność. Odbywa się to we współpracy z fizykami, inżynierami i ochotnikami z całego świata.


Inicjatywa stworzenia respiratora powstała w ramach GADMC (Global Argon Dark Matter Collaboration), międzynarodowego zespołu naukowego zajmującego się badaniami astrofizycznymi - poszukiwaniem ciemnej materii za pomocą detektorów w laboratoriach INFN Gran Sasso we Włoszech i SNOLAB w Kanadzie, kierowanego przez Cristiano Galbiati (z GSSI i INFN we Włoszech oraz Uniwersytetu Princeton w USA) oraz Arthura McDonalda z Queen’s University (Kanada), laureata nagrody Nobla z 2015 roku.


Kluczową rolę w projekcie odegrali partnerzy przemysłowi - w szczególności włoska firma Elemaster, która udostępniła laboratorium niezbędne do budowy pierwszych urządzeń, stworzyła elektronikę respiratora, kierowała pracą pozostałych firma zaangażowanych w montaż oraz zgłosiła respirator do amerykańskiej Agencji ds. Żywności i Leków (FDA).


Za sprawnym prowadzeniem inicjatywy stoi skoordynowana i ponadbranżowa współpraca. Dostarczenie respiratora MVM pacjentom wymagało współdziałania z ekspertami spoza dziedziny fizyki. Istotny wkład w projekt wniosły również agencje rządowe, organy regulacyjne, producenci i instytucje opieki zdrowotnej.


Doradztwo ekspertów medycznych z Włoch, Kanady i Stanów Zjednoczonych pozwoliło uwzględnić w projekcie urządzenia wymagania kliniczne. Anestezjolodzy z oddziałów COVID-19 w Lombardii - jednego z regionów najbardziej dotkniętych przez pandemię, odegrali w tym szczególną rolę - wnosząc istotne wskazówki dotyczące projektu. Szczegółowe testy i weryfikację poprawnej pracy urządzenia przeprowadzono w szpitalu San Gerardo w Monza we Włoszech.


Przemysł kosmiczny z odsieczą dla służby medycznej


W obliczu zaistnienia pandemii, firmy high-tech na całym świecie szybko przestawiły część swojego obszernego potencjału technologicznego na tory walki z koronawirusem. Zaangażowały się także firmy z sektora kosmicznego.


Spośród coraz większej liczby polskich spółek branżowych ciężar ten wzięła na siebie także firma Creotech Instruments z Piaseczna, która na co dzień dostarcza rozwiązania dla rynku satelitarnego oraz naukowo-badawczego. Firma włączyła się bezpośrednio w produkcję środków ochronnych dla medyków.


Jak zadeklarowała firma, specjalistyczne wyposażenie produkcyjne oraz doświadczenie w projektach technologicznych ułatwiło pracownikom Creotech rozpoczęcie produkcję przyłbic ochronnych dla służby medycznej, mocowań do masek jednorazowych, pudełek do bezpiecznej intubacji zmniejszających ryzyko kontaktu pracowników ochrony zdrowia z gazami oddechowymi leczonego pacjenta oraz przejściówek do filtrów. Dzienne moce produkcyjne oceniono na ponad 1000 przyłbic, kilkaset przejściówek łączących maski z filtrami i kilka pudeł do intubacji.


To nie koniec zmagań


Wskazane przypadki to oczywiście tylko wybrana część większej całości - do wymienionych firm na bieżąco dołączają kolejne, które chcą wykazać zaangażowanie w zorganizowanym przeciwdziałaniu pandemii, zasygnalizować społeczną solidarność i odpowiedzialność lub po prostu poszerzyć zakres swojej działalności o najbardziej potrzebne na rynku usługi. Proponowaniu użytecznych na tym polu innowacji sprzyja technologiczne zaawansowanie i wszechstronny inżynieryjny charakter usług branży kosmicznej, która posiada wiele czynników produkcji mających znaczenie w działaniach kryzysowych. Niewątpliwie zatem sektor może odegrać na tym polu znaczącą rolę i przy okazji poszukiwać dla siebie bezpiecznej przystani, umożliwiającej przetrwanie w dobie trwającej trudnej sytuacji społeczno-gospodarczej.


 


 

Źródło: space24.pl